Kupując usługi digital/IT/marketing z UE lub Ukrainy, w Polsce powstaje import usług (reverse charge = „odwrotne obciążenie”, VAT rozlicza nabywca). Czynny VAT-owiec: wykazuje VAT należny i – jeśli ma prawo – odlicza ten sam VAT (neutralnie). Zwolniony z VAT: wykazuje VAT należny do zapłaty (bez prawa do odliczenia), zwykle w deklaracji VAT-9M.
Czym jest „import usług” (prosto)?
To sytuacja, gdy Ty jako polska firma kupujesz usługę od kontrahenta z zagranicy (UE lub kraj trzeci), a polskie przepisy wskazują, że VAT ma rozliczyć nabywca w Polsce (czyli Ty). Reverse charge oznacza, że nie sprzedawca, tylko kupujący rozlicza VAT.
Zakup z UE – kroki
- Rejestracja VAT-UE przed pierwszym zakupem (art. 28b): dotyczy również podatników zwolnionych z VAT.
- Faktura od dostawcy: zwykle netto (bez lokalnego VAT) z adnotacją „reverse charge” i Twoim NIP-UE.
- Rozliczenie w Polsce:
- Czynny VAT: wykazujesz VAT należny i – jeśli usługa służy sprzedaży opodatkowanej – odliczasz go jako naliczony (efekt finansowy 0).
- Zwolniony z VAT: wykazujesz VAT należny do zapłaty (bez odliczenia) – zwykle w VAT-9M.
- Raporty: importu usług nie wykazuje się w informacji VAT-UE. Ujmujesz go w JPK_V7 (czynni) lub w VAT-9M (zwolnieni).
Zakup z Ukrainy – kroki
- Faktura z UA: zwykle netto (bez polskiego VAT).
- Rozliczenie w Polsce (reverse charge):
- Czynny VAT: należny + (jeśli masz prawo) naliczony = zwykle neutralnie.
- Zwolniony z VAT: VAT-9M i zapłata VAT.
- NIP-UE: nie dotyczy transakcji z UA (kraj trzeci).
Przykłady
- UX-audyt z Niemiec (B2B): dostawca DE → faktura netto z „reverse charge” i Twoim NIP-UE. W PL: wykazujesz VAT należny; jeśli jesteś czynnym VAT i usługa służy sprzedaży opodatkowanej – odliczasz ten sam VAT (neutralnie).
- Kodowanie landing page w Kijowie: faktura z UA netto. W PL: import usług; czynny VAT – neutralnie; zwolniony – VAT-9M do zapłaty.
Checklista importu
- [ ] Sprawdź, czy to B2B i czy dotyczy art. 28b.
- [ ] UE: zarejestruj/zweryfikuj NIP-UE przed pierwszym zakupem.
- [ ] Faktura: netto + (w UE) reverse charge + Twój NIP-UE.
- [ ] Rozliczenie w PL:
- czynny VAT → JPK_V7 (należny + naliczony),
- zwolniony → VAT-9M (podatek do zapłaty).
- [ ] Nie wpisuj importu usług do VAT-UE (VAT-UE dotyczy m.in. sprzedaży usług do UE).
Najczęstsze błędy
- Brak rejestracji VAT-UE przed pierwszym zakupem z UE (art. 28b).
- Ujmowanie importu usług w informacji VAT-UE – to błąd.
- „Faktura jest netto, więc nic nie robię” – musisz rozliczyć VAT w reverse charge.
- Brak prawa do odliczenia u zwolnionych z VAT – to realny koszt (warto zaplanować).
FAQ
Czy jako zwolniony z VAT muszę mieć NIP-UE przy zakupie z UE?
Tak. Do nabywania usług z UE (art. 28b) należy mieć NIP-UE i zarejestrować się przed pierwszą transakcją.
Czy import usług pokazuję w VAT-UE?
Nie. Import usług wykazujesz w JPK_V7 (czynni) lub w VAT-9M (zwolnieni). VAT-UE dotyczy m.in. sprzedaży usług do UE.
Czy zakup z UA wymaga NIP-UE?
Nie. NIP-UE dotyczy wyłącznie rozliczeń wewnątrz UE.
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy?
Zasadniczo z chwilą wykonania usługi lub otrzymania zapłaty (zaliczka może mieć znaczenie). Ustal daty z księgowością.
Jak przeliczyć walutę na złote?
Przeliczasz według właściwego kursu (z reguły z dnia poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego). Praktykę potwierdź z księgowością.
Uwagi i ryzyka
- Stałe miejsce działalności (FE) w PL po stronie dostawcy zagranicznego może zmienić miejsce opodatkowania (rzadkie, ale istotne).
- Usługi szczególne (nieruchomości, wydarzenia) mają inne reguły miejsca opodatkowania.
- Zaliczki i usługi ciągłe – zwróć uwagę na moment obowiązku podatkowego.
Disclaimer
Materiał informacyjny. Nie jest to porada podatkowa. Przepisy się zmieniają – skonsultuj działania z księgowością/doradcą (zwłaszcza przy pierwszych transakcjach i przy statusie „zwolniony z VAT”).
Potrzebujesz wsparcia?
Skontaktuj się z Most Biznesu – pomogą w rejestracjach (VAT-UE/OSS) i bieżących rozliczeniach.
Masz pytania? Zostaw formularz – odpiszemy.